Can thiệp điều hòa giác quan cho trẻ tự kỷ

 

Can thiệp điều hòa giác quan cho trẻ tự kỷ

Hiện nay, nhiều phương pháp can thiệp cho trẻ tự kỷ được áp dụng và mang lại những ưu  thế nhất định,  trong đó các phương pháp về can thiệp hành vi, liệu pháp hình ảnh, các chế độ dinh dưỡng y sinh,… và phương pháp điều hòa giác quan cho trẻ tự kỷ cũng đóng vai trò quan trọng. Tại trường  mầm non Cầu Vồng Xanh, phương pháp can thiệp điều hòa giác quan cho trẻ tự kỷ là một trong những liệu  pháp quan trọng nhất trong các liệu trình can thiệp cho trẻ tự kỷ. 

 

Điều hòa giác quan cho trẻ tự kỷ Can thiệp điều hòa giác quan cho trẻ tự kỷ Can thiệp điều hòa giác quan cho trẻ tự kỷ Ph    ng ph  p T  m V   n      ng

Có thể gợi ra một số vấn đề về can thiệp điều hòa giác quan cho trẻ tự kỷ như sau:

1. Cơ chế điều hòa giác quan

– Năm giác quan cơ bản của con người là: thị giác, thích giác, xúc giác, khứu giác và vị giác. Ngoài ra còn có cảm giác điều hòa vận động (Hệ tiền đình) và cảm giác tư thế (tự cảm)

– Các cơ quan cam giác tiếp nhận những thông tin đầu vào thông qua tiểu não và hành tủy của hệ thần kinh trung ương. Đây là trung tâm của quá trình thống hợp gồm: điều hòa, chú ý, kích thích và chức năng tự động. Sau khi các chức năng cảm giác (Xung động thần kinh) đi vào hành tủy và tiểu não sẽ gửi những tín hiệu đến những vùng vỏ não khác nhau có các chức năng về cảm giác, trí nhớ, nhận thức.

Trẻ tự kỷ không có khả năng diễn giải các thông tin cảm giác đầu vào một cách chính xác do vỏ não có sự bất thường. Do vậy trẻ tự kỷ có những rối loạn về chức năng cảm giác, có những lúc một hoặc nhiều cơ quan cảm giác có đáp ứng dưới ngưỡng hoặc trên ngưỡng với các kích thích từ các giác quan tạo ra những hành vi bất thường như lắc lư, quay tròn, vỗ tay, nhảy quá khích, tăn động xung động hoặc chỉ thích nằm dưới sàn nhà hoặc  khó cân bằng vận động… Trẻ cũng có các rối loạn cảm giác như bịt tai, nhắm mắt, hay sờ, cuốn hút quá mức vào nhìn, nghe, cầm hoặc chơi một đồ vật nào đó.

Kích thích tiểu não và hành tủy thông qua tác động vào các cơ quan cảm giác là cơ sở để từng bước cải thiện học tập và hành vi của trẻ, cho phép xử lý thông tin hiệu quả, qua đó trẻ có thể thích nghi được với môi trường.

 

2. Những gợi ý khi lập kế hoạch hoạt động và chiến lược cho trẻ có nhu cầu đặc biệt

Khi lập kế hoạch các hoạt động và chiến lược cho trẻ có nhu cầu đặc biệt, cần phối hợp hoặc xem xét một số gợi ý chung dưới đây.

–  Xem xét tuổi trí tuệ, tiền sử môi trường, sự trải nghiệm hoạt động trước đây khi lựa chọn các hoạt động

–  Nắm được mức độ hiểu ngôn ngữ của trẻ khi hướng dẫn trẻ bằng lời

–  Kết hợp các hoạt động giáo dục thể chất trong giờ hoạt động lớp học để củng cố khái niệm lý thuyết

–  Giữ môi trường đơn giản và tách rời khỏi sự ồn ào và làm trẻ sao lãng

–  Nhấn mạnh sử dụng các phương thức tạo ra ngôn ngữ và vận động trong quá trình hoạt động, ví dụ yêu cầu trẻ miêu tả trẻ đang làm gì khi trẻ đang được kích thích chuyển động qua môi trường.

–  Sử dụng các trò chơi trong lớp học để thực hành nhận biết bộ phận cơ thể; sự phát triển lệch của cơ thể, định hướng, kỹ năng nghe và xem giữa các hoạt động

–  Đọc to một câu chuyện và yêu cầu trẻ kể và diễn tả hành động của nhân vật trong truyện. Yêu cầu trẻ kết thúc câu chuyện bằng hành động và bằng lời.

–  Sử dụng phương thức động cùng với mô tả rõ ràng, chính xác khi giới thiệu kỹ năng mới

–  Áp dụng rất nhiều cách giao tiếp xã hội đúng mực để tạo ra sự giao tiếp thể chất trong cả ngày khi có thể (ví dụ bắt tay, “de” 5 ngón tay, vỗ nhẹ vào lưng)

–  Không làm quá nhiều trong một buổi

–  Sử dụng trò chơi đóng kịch (là phương tiện thông minh để giúp trẻ thực hành kỹ năng nghe hiểu)

–  Đọc thơ cho trẻ nghe, thường xuyên dừng giữa chừng để trẻ đọc nốt câu chữ còn thiếu

–  Cho phép trẻ thực hành và lặp lại những kỹ năng mà trẻ sẵn sàng làm gì đó thành công.

 

3. Những kỹ năng điều hòa vận động cảm giác quan trọng

Điều hòa vận động cảm giác đòi hỏi phải được tác động thường xuyên, đều và theo các giáo trình phù hợp với từng đặc điểm tâm lý của trẻ. Trong đó có các yêu cầu về những kỹ năng cần thực hiện trong quá trình tiến hành vận động điều hòa giác quan cho trẻ như sau:

– Kỹ năng thăng bằng

– Tự cảm thụ bản thân

– Tự chủ vận động

– Xúc giác

– Tiền đình

– Phối hợp vận động hai bên

 

4. Những trường hợp nào cần điều hòa cảm giác

Đối với học các trẻ có khó khăn có thể phụ huynh quan sát và phát hiện ra những biểu hiện trong quá trình vui chơi và học tập của trẻ. Trong đó có những biểu hiện như sau:

– Tư thế bất thường                                                                                        

– Động tác vụng về phối hợp kém                                                   

– Lăng xăng                                                                                                     

– Vấn đề vận động tinh                                                                                 

– Rất thờ ơ/ hoặc phản ứng mãnh liệt với các kích thích                         

– Vấn đề tập trung                                                                                          

– Hành vi học tập                                                                                           

– Yếu hoặc mềm chân và tay                                                                        

– Chức năng cảm giác cơ bản                                                                       

– Vấn đề về cảm nhận thị giác                                        

– Vấn đề xã hội và cảm xúc                                                                          

– Vấn đề phối hợp hai bên

 

5. Can thiệp bằng phương pháp Tâm vận động và điều hòa giác quan tại trường mầm non Cầu Vồng Xanh

Phương pháp can thiệp và điều hòa giác quan là một trong những nội dung quan trọng trong quá trình can thiệp cho các học sinh tại đang theo học và can thiệp tại trường. Tất các các học sinh đến học tập tại trường đều được kiểm tra đánh giá chi tiết đầu vào bằng 10 buổi . Thông qua 10 buổi quan sát, đánh giá, can thiệp với sự có mặt của giáo viên can thiệp tâm lý và giáo viên đánh giá, học sinh sẽ được kiểm tra tất cả các lĩnh vực phát triển bao gồm nhận thức, ngôn ngữ, vận động cảm giác… Thông qua bảng kết quả này, giáo viên xây dựng kế hoạch giáo dục cá nhân cho từng học sinh, trong đó có nội dung giáo dục điều hòa đa giác quan.

Với nội dung giáo dục kế hoạch cá nhân, giáo viên sẽ chia nhỏ các hoạt động vui chơi và học tập cho từng học sinh cụ thể. Trong đó coi trọng việc tác động lên các yếu tố như sau:

Các hoạt động tác động liên quan đến hệ tiền đình

– Các hoạt động tác động liên quan đến cảm giác tư thế

– Các hoạt động tác động liên quan đến xúc giác

– Các hoạt động tác động liên quan đến thính giác, thị giác

Thông qua những tác động này, dần dần điểu chỉnh và tăng cường khả năng hoạt động thông qua các cơ quan cảm giác của học sinh, là tiền đề giúp học sinh phát triển các lĩnh vực khác như ngôn ngữ, nhận thức.

Điều hòa giác quan cho trẻ tự kỷ Can thiệp điều hòa giác quan cho trẻ tự kỷ Can thiệp điều hòa giác quan cho trẻ tự kỷ PA photo 4

Quý phụ huynh có thể tham khảo hai chương trình học tập cho học sinh:

1. Can thiệp toàn thời gian bao gồm can thiệp phát triển cho học sinh một cách toàn diện.

2. Can thiệp tâm vận động và điều hòa đa giác quan. Nhà trường có phòng can thiệp Tâm vận động và điều hòa giác quan riêng cho học sinh tham gia chương trình này